-
Biuro
tłumaczeń
Warszawa, Polska, cały świat !
Biuro tłumaczeń
LinguaForum proponuje profesjonalne tłumaczenia z języka i na
język szwedzki. Zapraszamy do
skontaktowania się
z naszym konsultantem w celu darmowej wyceny materiałów do
przetłumaczenia.
Tłumaczenia pisemne
przysięgłe z języka SZWEDZKIEGO i na język SZWEDZKI
Tłumaczenia przysięgłe w naszym biurze
wykonywane są jedynie przez doświadczonych i uprawionych do tego
przez Ministra Sprawiedliwości tłumaczy przysięgłych języka
SZWEDZKIEGO. Każdy przetłumaczony dokument opatrzony jest
pieczęcią imienną tłumacza oraz zawiera niezbędne oświadczenie o
zgodności tłumaczenia z oryginałem. Zlecenia tłumaczeń
przysięgłych rozliczane są według strony rozliczeniowej 1125
znaków ze spacją. Darmową wycenę tłumaczenia przysięgłego mogą
Państwo otrzymać tutaj.
Tłumaczenia pisemne
zwykłe z języka i na język SZWEDZKI
Biuro
tłumaczeń linguaforum tłumaczy również dokumenty zwykłe, które
nie wymagają uwierzytelnienia, takie np. jak korespondencja,
strony www, prezentacje firmy, materiały reklamowe, artykuły
prasowe, dokumentacje techniczne, ścieżki dialogowe, filmy
reklamowe i fabularne, oraz wszelkie inne dokumenty. W przypadku
tłumaczeń nieprzysięgłych rozliczamy zlecenia według strony
rozliczeniowej 1600 znaków ze spacjami. Zapewniamy najwyższej
jakości tłumaczenie. Darmową wycenę tłumaczenia zwykłego
nieprzysięgłego mogą Państwo otrzymać
tutaj.
Tłumaczenia ustne
przysięgłe z języka SZWEDZKIEGO i na język SZWEDZKI
Nasze Biuro
realizuje także zlecenia na tłumaczenia przysięgłe ustne języka
SZWEDZKIEGO. Obecność tłumacza przysięgłego wymagana jest m.in.
podczas zawierania umów notarialnych, których stroną jest osoba
obcojęzyczna, spraw sądowych z udziałem obcokrajowców,
podpisywania umów międzynarodowych lub podczas ślubu cywilnego.
Tłumaczenia ustne przysięgłe rozliczane są godzinowo a jako
podstawową jednostkę obliczeniową w tego rodzaju tłumaczeniach
przyjmuje się blok trwający trzy godziny. Szczegółowe informacje
dot. cen za usługi tłumaczy przysięgłych znajdą Państwo
tutaj.
Tłumaczenia ustne zwykłe
z języka SZWEDZKIEGO i
na język SZWEDZKI
Z tłumaczeń ustnych
zwykłych
korzysta się na konferencjach
międzynarodowych, w firmach z kapitałem zagranicznym oraz na
wszelkiego rodzaju spotkaniach z udziałem obcokrajowców.
Tłumaczenia ustne dzielą się na tłumaczenia konsekutywne,
tłumaczenia symultaniczne, tłumaczenia szeptane oraz tłumaczenia
de liaison („zdanie po zdaniu”). Biuro tłumaczeń linguaforum
odpowiedni rodzaj tłumaczenia dobiera po uwzględnieniu
charakteru spotkania, indywidualnych potrzeb klienta i danej
sytuacji. Podstawową jednostką obliczeniową w tłumaczeniach
ustnych jest blok trwający trzy godziny. Darmowa wycena
tutaj.
Usługi dodatkowe
Zaistniej na rynku SZWEDZKIM
Dla firm, małych przedsiębiorstw i
wszystkich tych, którzy chcą zaistnieć na rynku międzynarodowym
oferujemy różne tanie i skuteczne rozwiązania
lingwistyczno-marketingowe. Szeroki wachlarz usług obejmuje
m.in. dodawanie informacji handlowych do obcojęzycznych spisów
branżowych, przygotowanie wizytówki lub strony internetowej w
wybranych językach, stworzenie bazy potencjalnych zagranicznych
klientów, nawiązanie współpracy z Izbą Handlową danego kraju,
prowadzenie korespondencji handlowej itp.
Skorzystaj z bezpłatnej wyceny - bez opłat wycenimy dokumenty do
tłumaczenia, korekty lub weryfikacji, doradzimy też
najkorzystniejszą ścieżkę postępowania przy realizacji
skomplikowanych zleceń.
Poniżej przedstawiamy
kilka informacji związanych z językiem
szwedzkim
Język szwedzki (szw. svenska) – język północnogermański wschodni
(wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach
Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. Jest dość dobrze zrozumiały
dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język
standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy)
oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.
W mowie potocznej używane są powszechnie wyraźne dialekty.
Większość jest jednak doskonale zrozumiała dla pozostałych
użytkowników języka szwedzkiego. Obecnie można wyróżnić dwa
zespoły dialektów: w Szwecji i Finlandii, jednak istnieje też
dialekt języka szwedzkiego z Estonii, jednak prawie wszyscy
Estońscy Szwedzi opuścili Estonię po zajęciu jej przez Armię
Czerwoną. W południowej części Szwecji – Skanii (Skåne) – język
mówiony uległ silnym wpływom duńskim, z bardzo gardłową wymową.
Ludność Wysp Alandzkich mówi dialektem zbliżonym do
północnosztokholmskiego. Większość zapożyczeń w języku szwedzkim
pochodzi z języków: niemieckiego, francuskiego i angielskiego,
pośrednio z łaciny i greki.
Charakterystyczną cechą języka szwedzkiego jest obfitość
samogłosek, posiadających 9 fonemów podstawowych, a wliczając w
nie rozróżnienie między długimi i krótkimi samogłoskami – 17
fonemów samogłoskowych. Szwedzka spółgłoska sj (sje-ljudet),
której dialektalne warianty odpowiadają w przybliżeniu głoskom
sz lub ś, w wersji podstawowej nie ma odpowiednika w innych
językach.
Historia
Pierwsze ślady języka północnogermańskiego pochodzą z III wieku.
Około IX wieku, w okresie wikińskim, pojawia się norrønt, a
potem dansk tunga, czyli niezróżnicowane germańskie języki
północy. Potem następuje rozszczepienie na języki
północnogermańskie wschodnie i północnogermańskie zachodnie. W
XII wieku mamy już do czynienia z tzw. językiem szwedzkim
runicznym, zapisywanym w alfabecie futhark - piśmie
przystosowanym do rycia w drewnie. Futhark mógł pochodzić od
pisma Etrusków, ale mógł być także alfabetem rdzennie
skandynawskim. Został wyparty przez alfabet łaciński, przyjęty
wraz z chrześcijaństwem.
W XIII wieku możemy już mówić o klasycznym szwedzkim. Od XVI
wieku obserwuje się tendencje do tworzenia języka
ponaddialektalnego, czy to w postaci języka pism religijnych,
czy świeckiego języka pism urzędowych - tzw. języka
kancelaryjnego. W zakresie wymowy odczuwa się w XVIII w.
unifikujący wpływ dworu królewskiego – na tym tle zarysowuje się
podział na język "chłopski" (bondska) i "dworski" (hovsvenska).
U podłoża wymowy języka dworskiego leży wymowa Sztokholmu i
prowincji Uppland. Język ten będzie stanowił podstawę
ponaddialektalnego języka pisanego (rikssvenska).
Rzeczownik i rodzajnik
Standardowy język szwedzki posiada 2 rodzaje gramatyczne: nijaki
(neutrum, ett-ord) i ogólny (utrum, wspólny, nienijaki, en-ord),
który powstał z połączenia rodzaju męskiego i żeńskiego. Chociaż
niewielka część dialektów języka szwedzkiego rozróżnia jeszcze 3
rodzaje gramatyczne. Około 80-75% szwedzkich rzeczowników
posiada rodzaj ogólny (en), a tylko około 20-25% rodzaj nijaki
(ett). Szwedzki rzeczownik nie odmienia się w zasadzie przez
przypadki, chyba żeby uwzględnić tzw. s-Genitiv, czyli tworzenie
formy dzierżawczej poprzez dodanie końcówki -s – podobnie jak w
angielskim.
Liczba mnoga
Tworzenie liczby mnogiej jest nieco skomplikowane, ponieważ w
szwedzkim jest pięć deklinacji. Deklinacje szwedzkiego
rzeczownika obejmują nie tylko tworzenie liczby mnogiej, ale
także form określonych rzeczowników i niejednokrotnie
rzeczownika trzeba uczy���������� się wraz z jego rodzajem, jego formą
określoną i formą liczby mnogiej. Możliwe końcówki liczby
mnogiej to: -or, -ar, -er, -r, -n, bardzo rzadko z przegłosem
(czyli zmianą samogłoski w temacie), jeszcze rzadziej sam
przegłos bez końcówki, a aż ok. 25% szwedzkich rzeczowników ma
taką samą formę zarówno dla liczby pojedynczej jak i mnogiej –
np. ett rum – två rum, czyli: jeden pokój – dwa pokoje. Są to
głównie rzeczowniki nijakie, czyli takie, które mają rodzajnik
ett.
Pierwsza deklinacja dotyczy rzeczowników dwu i więcej sylabowych
rodzaju nijakiego zakończonych na nieakcentowane -A. Liczbę
mnogą tworzy się przez usunięcie nieakcentowanego -A i dodanie
końcówki -OR. Formę określoną w liczbie mnogiej tworzy się się
przez dodanie do końcówki -OR końcówkę -NA.
en klocka - klockor - klockorna Kolejno: nieokreślona liczba
pojedyncza, nieokreślona liczba mnoga, określona liczba mnoga
Aczkolwiek istnieje kilka wyjątków w stosunku do tej deklinacji
między innymi:
En våg - vågor – vögorna (fala) En ros – rosor – rosorna (róża)
En toffel – tofflor – tofflorna (kapeć) En åder – ådror –
ådrorna (żyła)
Forma określona
Charakterystyczną cechą szwedzkich rodzajników jest to, że
rodzajnik określony jak: "der, die, das" w niemieckim i "the" w
angielskim, w językach północno-germańskich jest końcówką, którą
przyklejamy do rzeczownika: -et dla rodzaju nijakiego, -en dla
rodzaju ogólnego i: -na, -en albo -a dla liczby mnogiej.
Formy określonej rzeczownika używamy, gdy przedmiot o którym
mówimy jest jakimś konkretnym przedmiotem i jest nam znany.
Forma nieokreślona
Rodzajnik nieokreślony dla rodzaju ogólnego to "en", a dla
rodzaju nijakiego "ett".
Forma nieokreślona liczby mnogiej nie posiada żadnego
rodzajnika. Zresztą tak samo jak w pozostałych językach
germańskich.
System określoności i wolno stojący rodzajnik określony
System określoności rzeczownika w języku szwedzkim jest bardzo
rozbudowany. Rodzajniki nieokreślone tak samo jak w niemieckim
(ein, eine) i angielskim (a, an) są przedimkami, natomiast
rodzajniki określone są końcówkami, które doklejamy do
rzeczownika. Dodatkowo dochodzą jeszcze tzw. wolno stojące
rodzajniki określone, których używamy, gdy przed rzeczownikiem w
formie określonej stoi przymiotnik lub kilka przymiotników – są
to: det [czyt. de] dla rodzaju nijakiego, den [czyt. den] dla
rodzaju ogólnego i de [czyt. dom] dla liczby mnogiej.
Wśród rodziny indoeuropejskiej, rodzajnik który występuje PO
rzeczowniku, oprócz języków północnogermańskich występuje
jedynie w bułgarskim (słowiański) i rumuńskim (romański).
Przykład odmiany rzeczownika
Przykład odmiany rzeczownika rodzaju ogólnego, deklinacja II (en
bil – samochód) i rzeczownika rodzaju nijakiego, deklinacja V
(ett hus – dom).
W nawiasach podano tzw. wolno stojący rodzajnik określony, który
pojawia się tylko wtedy, jeżeli przed rzeczownikiem w formie
określonej pojawi się przymiotnik. Właściwy rodzajnik określony
jest końcówką. W tym przypadku: -en lub -et w liczbie
pojedynczej oraz -na lub -en w liczbie mnogiej)
Przykłady są podane wraz z ich niemieckimi i angielskimi
"odpowiednikami".
en bil – ein Auto – a car – l. poj., forma nieokreślona
(den) bilen – das Auto – the car – l. poj., forma określona
bilar – Autos – cars – l. mnoga, forma nieokreślona
(de) bilarna – die Autos – the cars – l. mnoga, forma określona
ett hus – ein Haus – a house – l. poj., forma nieokreślona
(det) huset – das Haus – the house – l. poj., forma określona
hus – Häuser – houses – l. mnoga, forma nieokreślona
(de) husen – die Häuser – the houses – l. mnoga, forma określona
Czasownik
Czasownik w języku szwedzkim zupełnie nie odmienia się przez
osoby ani przez liczby. Podobnie jak w angielskim, chociaż tam
zachowała się czasami szczątkowa odmiana przez osoby. W
szwedzkim zanikła ona zupełnie. Dlatego czasownika zawsze
używamy z odpowiednim zaimkiem.
Odmiana czasownika "być" przez osoby i liczby w czasie
teraźniejszym
jag är – ja jestem
du är – ty jesteś
han är – on jest
hon är – ona jest
det är – ono / to jest (gdy zastępuje rzeczownik rodzaju
nijakiego)
den är – to jest (gdy zastępuje rzeczownik rodzaju ogólnego)
vi är – my jesteśmy
ni är – wy jesteście
de är – oni (one) są
Odmiana czasowników
Występuje 5 koniugacji wśród słabych czasowników (I, IIa, IIb,
IIc, III) oraz czasowniki mocne, gdzie występuje zmiana
samogłoski rdzennej, a końcówki w odmianie mocnej są inne niż w
koniugacjach słabych. Jednak zmianę samogłoski w temacie
czasownika bardzo często można dopasować do odpowiedniego
szeregu alternacyjnego, który mówi nam w jaki sposób ta
samogłoska będzie się zmieniać na przestrzeni całej koniugacji.
Dodatkowo występuje trochę czasowników zupełnie nieregularnych.
Przykładowa odmiana słaba (koniugacja IIa)
att ringa – dzwonić
ringa – infinitiv (bezokolicznik)
ringer – presens (czas teraźniejszy)
ring – imperativ (tryb rozkazujący)
ringde – preteritum (czas przeszły)
ringt – supinum (forma supinum bezokolicznika)
ringd, ringt, ringda – perfekt particip (imiesłów czasu
przeszłego)
ringande – presens particip (imiesłów czasu teraźniejszego)
Przykładowa odmiana mocna (w szeregu alternacyjnym: i-a-u)
att dricka – pić
dricka – infinitiv (bezokolicznik)
dricker – presens (czas teraźniejszy)
drick – imperativ (tryb rozkazujący)
drack – preteritum (czas przeszły)
druckit – supinum (forma supinum bezokolicznika)
drucken, drucket, druckna – perfekt particip (imiesłów czasu
przeszłego)
drickande – presens particip (imiesłów czasu teraźniejszego)
" Att-Infinitiv "
Markerem bezokolicznika w języku szwedzkim jest "att" – tak jak
angielskie "to" i niemieckie "zu". Po "att" w funkcji markera
czasownik występuje zawsze w postaci bezokolicznika. (to samo
słowo "att" ma także funkcję spójnika podrzędnego "że")
W niektórych konstrukcjach czasownik występuje samodzielnie np.
z czasownikami modalnymi, a w niektórych razem z "att" jako tzw.
att-infinitiv.
"Att" w funkcji markera często w szybszej mowie jest wymawiane
jako [å], natomiast w funkcji spójnika zawsze jako [att].
Supinum
Supinum jest formą bezokolicznika, która wśród języków
germańskich występuje tylko w szwedzkim. Nie ma jej nawet w tak
spokrewnionych językach jak duński, norweski nynorsk albo
norweski bokmål. Służy on m.in. do tworzenia czasu Perfekt i
Pluskvamperfekt razem z posiłkowym "har" albo "hade". Jest to
oryginalna właściwość języka szwedzkiego, ponieważ pozostałe
języki z tej grupy używają w tym celu imiesłowu czasu
przeszłego, a nie specjalnej formy bezokolicznika, jaką jest
supinum.
Imiesłów czasu przeszłego to takie formy odczasownikowe, które w
języku polskim kończą się na: -ny, -na, -ne, -ty, -ta, -te.
Np. angielskie "He has seen" i szwedzkie "Han har sett" różni
się tym, że w języku angielskim używa się do tego celu imiesłowu
czasu przeszłego, podczas gdy szwedzki nie wykorzystuje tu tego
imiesłowu tak jak inne języki z tej grupy, lecz właśnie supinum,
które jest specjalną formą bezokolicznika. Mimo że szwedzki ma,
tak jak pozostałe języki z tej grupy, imiesłów czasu przeszłego,
nie jest on wykorzystywany w tworzeniu tych czasów złożonych.
Czasy gramatyczne
W języku szwedzkim wymienia się przeważnie 5 czasów:
Presens – czyli czas teraźniejszy, który jednak, tak samo jak w
polskim, może być używany do wyrażania przyszłości np. Jutro
jadę do Szczecina.
Perfekt – czas złożony przeszło-teraźniejszy, który tworzymy
razem z czasownikiem posiłkowym "har" i formą "supinum"
czasownika. Czasu tego używamy m.in. gdy mówimy o czynności w
nieokreślonej przeszłości albo jeżeli trwa ona do teraz. Bardzo
podobnie do angielskiego Present Perfect.
Imperfekt – czas przeszły prosty. Używamy go gdy coś stało się w
przeszłości w określonym czasie np. miesiąc temu.
Pluskvamperfekt – czas złożony zaprzeszły, który tworzymy razem
z posiłkowym "hade" i formą "supinum" czasownika. Używamy go,
gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w
przeszłości, z czego jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.
Podobnie jak niemiecki Plusquamperfekt i angielski Past Perfect.
Futurum – ściśle rzecz biorąc język szwedzki nie ma czasu
przyszłego, a jedynie różne formy wyrażania przyszłości.
Jedną z nich jest czas Presens (czyt. wyżej), kiedy po prostu
używamy czasu teraźniejszego i określenia czasu w przyszłości
np. Jutro jadę do Szczecina.
Posiłkowego "ska" (dawniej "skall") używamy gdy coś sobie
postanowimy i taka jest nasza wola.
Posiłkowego "tänker", gdy takie są nasze plany, zamiary.
Posiłkowego "kommer att" albo "blir" gdy nie mamy wpływu na
zdarzenia w przyszłości, ale możemy prognozować na podstawie
jakichś przesłanek.
Futuri Preteriti – Niektórzy wyróżniają jeszcze jeden czas tzw.
przyszły w przeszłym, którego używamy, gdy mówimy o przyszłości
w przeszłości np. "Miesiąc temu miałem jechać do Oslo". W języku
polskim używamy wtedy posiłkowego: miałem, miałam, mieliśmy
itd.. a w szwedzkim posiłkowego "skulle". Podobny do
angielskiego Future In The Past, gdzie używamy posiłkowego
"would".
Zaimki
Ze względu na to, że w szwedzkim mamy 3 rodzaje semantyczne
(męski, żeński i nijaki), a tylko 2 rodzaje gramatyczne (ogólny
i nijaki), tradycyjne zaimki: on, ona, ono, nie pokrywają się z
zaimkami dla zwykłych rzeczowników, dlatego mamy oddzielne
zaimki dla osób (han, hon, det, czyli: on, ona, ono) i oddzielne
zaimki dla "nieosobowych" rzeczowników (den, det), które mogą
być tylko rodzaju ogólnego albo nijakiego.
Zaimki osobowe posiadają jeszcze formę biernika (druga kolumna).
Forma ta pełni także funkcję pozostałych przypadków zależnych
(czyli wszystkich oprócz mianownika), często dodatkowo z jakimś
przyimkiem.
jag, mig – ja
du, dig – ty
han, honom – on (np. en man – mężczyzna, en pojke – chłopiec)
hon, henne – ona (np. en kvinna – kobieta, en flicka –
dziewczyna)
det, det – ono oraz to (gdy zastępuje rzeczownik rodzaju
nijakiego np. ett barn – dziecko albo ett område – okolica)
den, den – to (gdy zastępuje rzeczownik rodzaju ogólnego np. en
bil – samochód)
vi, oss – my
ni, er – wy
de, dem – oni (one)
Zaimki dzierżawcze
Zaimki w pierwszej i drugiej osobie odmieniają się przez rodzaj
i liczbę.
Pierwsza forma to rodzaj ogólny, druga to rodzaj nijaki, a
trzecia to liczba mnoga. Zaimki dzierżawcze w 3 osobie są
nieodmienne i maja zawsze taką samą formę.
jag – min, mitt, mina
du – din, ditt, dina
han – hans
hon – hennes
det – dess
den – dess
vi – vår, vårt, våra albo też: våran, vårat, våra
ni – er, ert, era albo też: eran, erat, era
de – deras
Zaimek SIN, SITT, SINA
Dodatkowo w 3 osobie liczby pojedynczej i mnogiej występuje
zaimek sin, który jest odpowiednikiem polskiego zaimka swój.
Występuje on w języku szwedzkim TYLKO w 3 osobie, ponieważ tylko
w tym przypadku ma to znaczenie. Wystarczy porównać zdania:
Ja całuję moją żonę. i Ja całuję swoją żonę.
Ty całujesz twoją żonę. i Ty całujesz swoją żonę.
wybór zaimka nie ma znaczenia i jest w języku polskim wymienny,
ponieważ sens jest zawsze taki sam, ale w 3 osobie zaimki te nie
są już wymienne, ponieważ zmienia się sens zdania:
On całuje jego żonę. i On całuje swoją żonę.
Z tym samym zjawiskiem mamy do czynienia w szwedzkim i dlatego w
3. osobie występują obie wersje. Natomiast 1. i 2. osoba w
szwedzkim nie mają odpowiednika zaimka "swój" i dlatego możliwe
są tylko wersje podane jako pierwsze.
Jag kysser min fru.
Du kysser din fru.
Ale w 3. osobie możliwe są już obie wersje, które niosą ze sobą
inne znaczenie:
Han kysser hans fru. Han kysser sin fru.
Dokładnie ta sama zasada dotyczy liczby mnogiej. Np.
Oni karmią ich dziecko. i Oni karmią swoje dziecko.
De matar deras barn. De matar sitt barn.
Przymiotnik
Szwedzki przymiotnik podlega różnym prawom odmiany w zależności
od pozycji w zdaniu.
To jest żółty dom. – pozycja atrybutywna, przydawkowa, czyli
przed rzeczownikiem
Ten dom jest żółty. – pozycja predykatywna, orzecznikowa, czyli
po rzeczowniku.
W pozycji atrybutywnej przymiotnik odmienia się przez: rodzaj,
liczbę i określoność. Natomiast w pozycji predykatywnej
przymiotnik odmienia się tylko przez: rodzaj i liczbę (a nie
odmienia się przez określoność). Podczas gdy w języku polskim
przymiotnik odmieniamy tak samo niezależnie od miejsca w zdaniu.
Odpowiednio:
Det är det här gula huset. – To jest ten żółty dom. ("dom" w
formie określonej)
Det här huset är gult. Ten dom jest żółty. ("dom" w formie
określonej)
Odmiana w pozycji predykatywnej jest zawsze mocna, to znaczy ze
może mieć wiele różnych końcówek. Natomiast odmiana w pozycji
atrybutywnej jest mocna w formie nieokreślonej i słaba w formie
określonej, ponieważ przymiotnik przyjmuje wtedy zawsze te samą
końcówkę -a we wszystkich możliwych wariantach. Końcówka ta
równa się formie dla liczby mnogiej w formie nieokreślonej.
Podstawowy wzór odmiany przymiotnika "żółty":
gul – rodzaj ogólny
gult – rodzaj nijaki
gula – liczba mnoga oraz dla wszystkich form określonych w
pozycji atrybutywnej
Negacja
W szwedzkim zdaniu może występować tylko jedna negacja (podobnie
do angielskiego i niemieckiego). W przeciwieństwie do języka
polskiego, gdzie możemy powiedzieć "Nigdy nikogo nie widziałem"
– gdzie występują aż 3 negacje, a może ich być jeszcze więcej.
Po szwedzku trzeba powiedzieć tak, żeby zaprzeczyć tylko jeden
raz. Np.
Jag såg ingen. – czyli dosłownie "Ja widziałem nikogo" albo
Jag såg aldrig någon. – czyli dosłownie "Ja widziałem nigdy
kogoś" albo
Jag såg inte någon. – czyli dosłownie "Ja nie widziałem kogoś"
Inte
Inte, czyli "nie" jest na pewno najczęściej używaną negacją. Od
polskiego "nie" różni się tym, że w szwedzkim zdaniu występuje
PO czasowniku, a nie przed nim tak jak w polskim.
np. Jag har inte. czyli "Ja nie mam"
"Inte" także często nie jest akcentowane. W przeciwieństwie do
polskiego "nie", które bardzo często akcentujemy.
W zdaniu podrzędnie złożonym obowiązuje zasada: " biff " (i
bisats inte före första verbet " jag har lovat, att inte skriva
fel – obiecałem, że nie będę pisał błędnie).
Ingen, Inget, Inga vs. Inte Någon, Inte Något, Inte Några
Słowa te znaczące tyle co: nic, żaden, nikt, żadne itd.. tak
naprawdę są skrócona formą od: nie coś, nie jakiś, nie ktoś, nie
jakieś (zgodnie z zasadą jednego przeczenia w zdaniu) i mogą
występować TYLKO wtedy, kiedy Inte i Någon stoją w zdaniu obok
siebie i mogą ulec połączeniu w jedno słowo: Ingen. A nie zawsze
tak jest ze względu na bardzo rygorystyczne zasady, traktujące o
pozycji Inte z wdaniu. W praktyce przeczenia Ingen możemy używać
w zdaniach pojedynczych z jednym czasownikiem i zdaniach
nadrzędnych z jednym czasownikiem.
Wtedy Ingen, Inget, Inga bardzo przypomina niemieckie Kein,
Keine albo angielskie No – czyli słowa, którymi możemy
zaprzeczać rzeczowniki. Na przykład:
Jag ser ingen bil.
Ich sehe kein Auto.
I can see no car.
Składnia
Szyk szwedzkiego zdania jest dość skomplikowany, ściśle
określony i uporządkowany.
Niektóre reguły
orzeczenie występuje zawsze na drugiej logicznej pozycji
przeczenie Inte oraz bardzo dużo PRZYSŁÓWKÓW (tzw. wędrujące
przysłówki) występuje po grupie podmiotu i orzeczenia w zdaniu
nadrzędnym i pojedynczym oraz przed orzeczeniem w zdaniu
podrzędnym
jeżeli zdanie złożone zaczynamy od zdania podrzędnego, to w
zdaniu nadrzędnym na pierwszym miejscu stoi czasownik
okolicznik czasu lub miejsca występuje na końcu zdania w szyku
neutralnym
Alfabet
Szwedzki alfabet składa się z 29 liter:
A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U,
V, W, X, Y, Z, Å, Ä, Ö
dwuznaki: rs, rt, rd, rl, rn, sj, hj, dj, lj, gj, kj, tj, ng,
sk, ch, sh
trójznaki: stj, skj, sch
Fonetyka
Język szwedzki jest językiem bliskim równowagi
samogłoskowo-spółgłoskowej ze wskazaniem na język samogłoskowy.
To znaczy, że liczba samogłosek i spółgłosek jest zbliżona,
podczas gdy język polski jest językiem zdecydowanie
spółgłoskowym. Ta różnica sprawia, że wymowa i rozumienie języka
szwedzkiego jest bardzo trudne dla Polaków – nie dość, że trzeba
nauczyć się wielu trudnych dla nas dźwięków, to nasze ucho w
dodatku wielu z nich po prostu nie odróżnia, ponieważ nie mają
polskich odpowiedników.
Akcent
W języku szwedzkim występują 2 rodzaje akcentu, który jest
ruchomy i m.in. stąd bierze się charakterystyczna jego
śpiewność. Akcent pierwszy, zwany prostym lub akutowym, jest
podobny do angielskiego. Akcentujemy jedną sylabę, która
wymawiamy MOCNIEJ i DŁUŻEJ niż pozostałe. Drugi akcent, zwany
grawisowym powstaje tak, że głos opada na akcentowanej sylabie,
po czym wznosi się (wybrzmiewa) na kolejnej.
Akcentowaną sylabę w języku szwedzkim wymawiamy nie tylko mocnej
od pozostałych, ale także dłużej. W sylabie takiej może być
długa samogłoska albo długa spółgłoska. W ten sposób każdy
szwedzki dźwięk, zarówno samogłoska jak i spółgłoska, ma 2
warianty: krótki i długi. Długie dźwięki niejednokrotnie są
wymawiane inaczej niż ich krótkie "odpowiedniki", więc nie
różnią się tylko długością, ale także jakością – np. krótkie "e"
wymawiamy tak jak polskie (tylko krócej), natomiast długie "e"
jest znacznie bardziej napięte, język jest w pozycji jak między
"i" i "e" i przypomina niemieckie "e" w słowie "gehen". A więc
oprócz długości krótkie i długie dźwięki mogą czasami także
różnić się jakością. A z kolei długie i krótkie "ö" – które w
szwedzkim wymawiamy jako "e" z ustami zaokrąglonymi jak do
polskiego "u" – różni się tylko długością wymawiania dźwięku bez
zmian w jego jakości.
Akcentowana sylaba w języku szwedzkim zawsze jest długa. Dłużej
wymawiana musi być samogłoska albo spółgłoska. (ale nigdy obie)
Długie spółgłoski są kolejną przyczyną charakterystycznego
brzmienia języka szwedzkiego.
Szwedzkie samogłoski mogą być długie lub krótkie. Czasami wymowa
długiej i krótkiej samogłoski nie różni się niczym oprócz
długości, a czasami długą i krótką samogłoskę wymawia się w inny
sposób.
W porównaniu do szwedzkich samogłosek, polskie samogłoski mają
długość średnią, a więc – szwedzkie krótkie samogłoski są
krótsze od polskich, a szwedzkie długie samogłoski dłuższe.
długie a: długie, tylnojęzykowe a
krótkie a: tak jak polskie a
długie e: napięte, język w pozycji między "i-e"
krótkie e: jak polskie e (ale może też być bardziej napięte i
przypominać swój długi wariant w krótszej wersji)
długie i: jak polskie, ale bardziej napięte (język może być
wyżej niż w polskim i)
krótkie i: jak polskie i
literę "o" w większości przypadków czytamy jak polskie "u", ale
czasami jak polskie "o", stąd 4 warianty:
długie o: jak polskie u, ale bardziej zaokrąglone
krótkie o: jak polskie u
długie o: jak polskie o, ale bardziej zaokrąglone
krótkie o: jak polskie o
długie u: napięte wargi leżą naprzeciwko siebie w miarę
możliwości równolegle, lekko wciągnięte do środka i wymawiamy u
krótkie u: wargi przyjmują pozycję jak przy długim u, lecz mniej
starannie i krótko wymawiamy u za pomocą przepony (trochę tak
jak przy kaszlu)
długie å: jak polskie o, ale bardziej zaokrąglone (tak jak "o" w
wersji "o")
krótkie å: jak polskie o (tak jak "o" w wersji "o")
długie ä: tak jak polskie e, ale bardziej otwarte
krótkie ä: tak jak polskie e (może być bardziej otwarte)
długie ä (w pozycji przed "r"): jeszcze bardziej otwarte niż
zwykłe ä, prawie tak szeroko jak a
krótkie ä (w pozycji przed "r"): jeszcze bardziej otwarte niż
zwykłe ä
długie ö: jak polskie e z ustami zaokrąglonymi jak do polskiego
u
krótkie ö: jak polskie e z ustami zaokrąglonymi jak do polskiego
u
długie ö (w pozycji przed "r"): bardziej otwarte niż zwykłe ö
krótkie ö (w pozycji przed "r"): bardziej otwarte niż zwykłe ö
długie y: jak polskie i z ustami zaokrąglonymi jak do polskiego
u
krótkie y: jak polskie i z ustami zaokrąglonymi jak do polskiego
u
Szwedzkie spółgłoski mogą być – tak samo jak samogłoski – długie
lub krótkie i jest to charakterystyczna cecha języka
szwedzkiego. Nie ma problemu z dłuższym wymówieniem takich
spółgłosek jak np.: w,r,s,j,l,m lub n, ale spółgłoski takie jak:
t,p,d,g,k,b, nie dadzą się wymawiać dłużej niż pojedynczy
dźwięk, dlatego w czasie wymawiania dźwięku należy gwałtownie
zatrzymać powietrze na ułamek sekundy i zwiększyć ciśnienie
powietrza, a po chwili ze zwiększoną siłą dokończyć wypowiadanie
spółgłoski. Powoduje to chwilową ciszę, złudzenie, że jest to
przedłużona spółgłoska oraz daje też wrażenie lekkiego
podwojenia spółgłoski. np. hoppa – skakać, lägga – kłaść,
skratta – śmiać się, flagga – flaga.
c: przed – i, y, e, ä, ö najczęściej wymawiamy jako s, a przed -
a, u, o, å najczęściej jako k.
g: przed – i, y, e, ä, ö najczęściej wymawiamy jako j, a przed -
a, u, o, å najczęściej jako g.
k: przed – i, y, e, ä, ö najczęściej wymawiamy jako ś, ale z
lekko cofniętym językiem, a przed – a, u, o, å najczęściej jako
k.
v: tak jak polskie w.
x: jako ks
z: tak jak polskie s.
rs: wymawiamy jak polskie sz
retrofleksy, czyli: rt, rd, rl, rn wymawiamy tak jak ich zwykle
odpowiedniki, ale z zawiniętym i znacznie cofniętym językiem. co
w rezultacie daje dźwięki trochę zbliżone do polskich – cz, dż,
l, n. Retrofleksy oraz połączenie rs czytamy TAKŻE na granicy
wyrazów. np. Var ser du honom? (Gdzie go widzisz?) czytamy [Va
sze dżu honom] ponieważ to zdanie zawiera rs i retrofleks rd na
granicy wyrazów.
kj, tj: wymawiamy jako ś, ale z lekko cofniętym językiem.
dj, hj, lj, gj: wymawiamy jako j.
sj, stj, skj oraz sk przed i,y,e,ä,ö: wymawiamy jako dźwięk-sj
tzw. sje-ljudet. Wymawiamy go w ten sposób, że przy lekko
zaciśniętym gardle i ustach zaokrąglonych (jak do wymowy
polskiego "u") wymawiamy dźwięk "sz".
ch oraz sch: wymawiamy jako sje-ljudet, ale na końcu wyrazu jako
zwykłe sz, takie jak w polskim.
-ge: na końcu wyrazy wymawiamy jako SZ a nie jako Ż. jak np. w
słowie – garage.
rg, lg: wymawiamy odpowiednio jako: rj, lj
ng: czytamy tak angielskie ng, w końcówce -ing (nie słychać g)
nk oraz gn: czytamy tak jakby było napisane: ngk oraz ngn (przy
czym ng jako jeden dźwięk, tak jak w poprzednim punkcie)
w końcówkach -tion -sion: połączenia ti otaz si czytamy jako
sje-ljudet, natomiast o normalnie jak polskie u. np. station,
konversation, intonation. Są to słowa, które w języku polskim
kończą się na -cja.
ponadto wymowa jest czasami osobliwa dla niektórych zapożyczeń,
ale nie występują w nich żadne inne dźwięki.
Długie i krótkie samogłoski i spółgłoski
Każde szwedzkie słowo zawiera jedną długą sylabę która jest
sylabą akcentowaną, tzn. taką w której występuje długa
samogłoska lub długa spółgłoska.
Długie i krótkie samogłoski nie różnią się od siebie sposobem
zapisu jak np. w węgierskim gdzie mamy krótkie a, e, i, o, ö, u,
ü, i długie á, é, í, ó, ő, ú, ű, które zapisywane są innymi
znakami, ani nie są zapisywane wielokrotnie, tak jak w
niderlandzkim, gdzie długie samogłoski zapisujemu podwójnie, a
krótkie pojedynczo, ani nie są żadnymi innymi dwuznakami, jak
np. w niemieckim, gdzie długie samogłoski często zapisujemy
jako: eh, oh, öh itd.
Długość szwedzkich samogłosek i spółgłosek w sylabie
akcentowanej odczytujemy z ilości spółgłosek, które występują po
samogłosce. W sylabie akcentowanej jest tylko jeden długi dźwięk
– jest to samogłoska lub spółgłoska. W sylabach nieakcentowanych
wszystkie dźwięki są krótkie.
samogłoska jest długa, a spółgłoska krótka – jeżeli po niej
występuje TYLKO JEDNA spółgłoska, jak np. w słowie knyta –
wiązać, gdzie mamy długie y oraz krótkie t.
samogłoska jest krótka a spółgłoska długa – jeżeli po niej
występują DWIE LUB WIĘCEJ spółgłosek, jak np. w słowie knäppa –
zapinać, gdzie mamy krótkie ä oraz długie p, lub w słowie vänta
– czekać, gdzie mamy po samogłosce dwie różne spółgłoski i wtedy
mamy krótkie ä i długie n, czyli pierwszą ze spółgłosek.
w połączeniach typu:
spółgłoska-samogłoska-spółgłoska-samogłoska, jak np. tala –
mówić, pierwsza samogłoska jest długa.
litery: m, n często na końcu wyrazu zapisywane są pojedynczo,
ale należy je wtedy traktować jako -mm i -nn
spółgłoska j jest zawsze długa i nie jest zapisywana podwójnie
długie k zapisywane jest jako ck (a nie jako kk)
długie sj jest zapisywane jako ssj, albo po prostu sj (a nie
jako sjsj)
dwuznaki: rd, rt, rl, rn, rs czasami traktujemy jako 2 litery
(tak jak w zapisie), a więc jako dźwięk długi, a czasami jako
jedną głoskę, która tylko jest zapisana za pomocą 2 znaków, a
więc jako dźwięk krótki.
Osobliwości
W języku szwedzkim nie występuje dźwięk odpowiadający polskiemu
"c". "c" jest czytane przeważnie jako "s" lub "k", a w złożeniu
"ck" znaczy tyle co "kk" czyli długie "k"
Także dźwięk odpowiadający polskiemu "z" nie występuje w
szwedzkim, "z" czytamy jako "s" np. w słowie "zoo" [su:]
"o" przeważnie czytamy jak polskie "u", a czasami tylko jak "o"
"å" czytamy jak polskie "o", ale w wersji długiej bardziej
zaokrąglone. Np. nazwę miasteczka z filmu "Fucking Åmål" czytamy
[omo:l]
litera "w" występuje bardzo rzadko. Przeważnie w imionach,
nazwiskach, nazwach własnych. W normalnej pisowni wszędzie
występuje "v".
sj, skj, stj (oraz sk przed e, i, y, ä, ö) – wymawiamy jako
dźwięk, który występuje tylko w języku szwedzkim. Brzmi jak
dźwięk pomiędzy polskim "sz" i "h". Wymawiamy go w ten sposób,
że przy lekko zaciśniętym gardle i ustach zaokrąglonych (jak do
wymowy polskiego "u") i wymawiamy dźwięk "sz".
"u" – wymowa szwedzkiego "u" ma 2 warianty fonemowe. Inny dla
krótkiego, a inny dla długiego "u". Oba te dźwięki są
charakterystyczne dla języka szwedzkiego.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk_szwedzki
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych
z dnia 8 czerwca 1987 r.
(tekst
jednolity)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
1.
Biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, zwanych dalej
"biegłymi" i "tłumaczami", ustanawia przy sądzie okręgowym
prezes tego sądu, zwany dalej "prezesem".
2.
Biegłych ustanawia się na okres 5 lat; okres ustanowienia upływa
z końcem roku kalendarzowego.
3. Prezes
ustanawiając tłumacza wyznacza również jego siedzibę.
§ 2.
1.
Biegłych ustanawia się dla poszczególnych gałęzi nauki,
techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.
2.
Tłumaczy ustanawia się dla poszczególnych języków obcych oraz
dla języka migowego.
§ 3.
Ustanowienie biegłym lub tłumaczem osoby zatrudnionej wymaga
zasięgnięcia opinii zakładu pracy zatrudniającego tę osobę.
§ 4.
Biegły i
tłumacz przed objęciem funkcji składa wobec prezesa
przyrzeczenie według następującej roty: "świadomy znaczenia mych
słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że
powierzone mi obowiązki (biegłego sądowego, tłumacza
przysięgłego) wykonywać będę z całą sumiennością i
bezstronnością".
§ 5.
1. Biegły
lub tłumacz nie może odmówić wykonania należących do jego
obowiązków czynności w okręgu sądu okręgowego, przy którym
został ustanowiony, zleconych przez sąd lub organ prowadzący
postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych, z wyjątkiem
wypadków określonych w przepisach regulujących postępowanie
przed tymi organami.
2. W
wypadkach innych niż wymienione w ust. 1 tłumacz może odmówić
wykonania czynności należących do zakresu jego obowiązków tylko
z ważnych przyczyn.
§ 6.
1. Prezes
zwalnia z funkcji biegłego lub tłumacza:
1) na jego
prośbę,
2) jeżeli
biegły lub tłumacz utracił warunki do pełnienia tej funkcji albo
gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym
nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada.
2. Prezes
może zwolnić z funkcji biegłego lub tłumacza z ważnych powodów,
w szczególności jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności.
3. W
wypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub w ust. 2, prezes
jest obowiązany wysłuchać biegłego lub tłumacza, chyba że jest
to niemożliwe.
§ 7.
O
ustanowieniu biegłym lub tłumaczem osoby zatrudnionej oraz
zwolnieniu z tej funkcji prezes zawiadamia zakład pracy.
§ 8.
1. Prezes
prowadzi listy biegłych sądowych - według poszczególnych gałęzi
nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności,
i listy tłumaczy przysięgłych - według języków, dla których
zostali ustanowieni. Prezes prowadzi również wykazy biegłych
sądowych i wykazy tłumaczy przysięgłych na kartach założonych
dla każdego biegłego lub tłumacza; w listach i wykazach podaje
się adres biegłego i termin, do którego został ustanowiony, oraz
adres biura tłumacza, a także inne dane dotyczące specjalizacji.
2. Prezes
skreśla z listy biegłego lub tłumacza oraz usuwa jego kartę z
wykazu:
1) z
chwilą zwolnienia z funkcji,
2) w razie
śmierci,
3) z
upływem okresu ustanowienia biegłego, chyba że nastąpiło ponowne
ustanowienie.
3. Listy
biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych są dostępne dla
zainteresowanych w sekretariatach sądowych. W szczególności
listy te udostępnia się stronom, uczestnikom postępowania oraz
organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze w sprawach
karnych i sądom wojskowym.
§ 9.
W styczniu
każdego roku prezes podaje do wiadomości sądom rejonowym w
okręgu sądu okręgowego oraz Ministerstwu Sprawiedliwości listy
biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, a także zawiadamia
niezwłocznie o każdej zmianie listy oraz o wszczęciu wobec tych
osób postępowania karnego albo o ubezwłasnowolnienie.
§ 10.
Wykazy
biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych prowadzi się według
ustalonych wzorów.
§ 11.
Biegłemu i
tłumaczowi przysługuje za wykonanie czynności wynagrodzenie w
wysokości określonej odrębnymi przepisami.
Rozdział 2
Biegli sądowi
§ 12.
1. Biegłym
może być ustanowiona osoba, która:
1)
korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
2)
ukończyła 25 lat życia,
3) posiada
teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi
nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności,
dla której ma być ustanowiona,
4) daje
rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego,
5) wyrazi
zgodę na ustanowienie jej biegłym.
2.
Posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane
dokumentami lub innymi dowodami. Ocena, czy posiadanie
wiadomości specjalnych zostało dostatecznie wykazane, należy do
prezesa.
§ 13.
W razie
potrzeby ustanowienia biegłego, prezes może w szczególności
zwrócić się do właściwych stowarzyszeń lub organizacji
zawodowych, przedsiębiorstw państwowych, instytucji, szkół
wyższych oraz urzędów państwowych o wskazanie osób posiadających
teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi
nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.
§ 14.
Ustanowienie biegłym uprawnia po złożeniu przyrzeczenia do
wydawania opinii na zlecenie sądu lub organu prowadzącego
postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych w zakresie tej
gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych
umiejętności, dla której ustanowienie nastąpiło. Biegły wydając
opinię używa tytułu biegłego sądowego z oznaczeniem specjalności
oraz sądu okręgowego, przy którym został ustanowiony.
§ 15.
1. Biegły
jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić prezesa o:
1) każdej
zmianie swego adresu,
2)
zamierzonej przerwie w wykonywaniu czynności przez okres dłuższy
niż 3 miesiące.
2. Jeżeli
okoliczności wymienione w ust. 1 powstaną w czasie wykonywania
przez biegłego czynności zleconej przez organ, o którym mowa w §
5 ust. 1, biegły zawiadamia o nich ten organ; w odniesieniu do
okoliczności wymienionych w ust. 1 pkt 2 zawiadomienia należy
dokonać także wówczas, gdy przerwa nie przekracza 3 miesięcy.
§ 16.
Prezes
sprawuje nadzór nad biegłymi na zasadach określonych w odrębnych
przepisach.
Rozdział 3
Tłumacze przysięgli
§ 17.
Tłumaczem
języka obcego może być ustanowiona osoba, która:
1)
korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
2)
ukończyła 25 lat życia,
3) wykaże
odpowiednią znajomość języka polskiego i języka obcego, dla
którego ma być ustanowiona tłumaczem, oraz umiejętność
tłumaczenia,
4) daje
rękojmię należytego wykonywania obowiązków tłumacza,
5)
ukończyła wyższe studia magisterskie,
6) wyrazi
zgodę na pełnienie funkcji tłumacza.
§ 18.
1.
Znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia powinna być
wykazana dyplomem ukończenia i uzyskaniem tytułu zawodowego
magistra odpowiednich dla danego języka wyższych studiów
filologicznych lub studiów w zakresie lingwistyki stosowanej.
2. Znajomość języka
obcego oraz umiejętność tłumaczenia może być za zgodą Ministra
Sprawiedliwości wykazana również dyplomem lub świadectwem innym
niż wymienione w ust. 1 albo stwierdzona w inny sposób.
3. Przepis
ust. 2 stosuje się odpowiednio do wykazania znajomości języka
polskiego.
§ 19.
W razie
potrzeby ustanowienia tłumacza, prezes może w szczególności
zwrócić się o wskazanie kandydata do odpowiedniej szkoły wyższej
lub Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich, a w zakresie języka
migowego - do Polskiego Związku Głuchych.
§ 20.
1. Tłumacz
po ustanowieniu składa wzór swego podpisu oraz odcisk swojej
pieczęci na założonej dla niego karcie wykazu tłumaczy
przysięgłych.
2. Przepis
ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie zmiany wzoru podpisu lub
pieczęci tłumacza.
§ 21.
Tłumacz
przysięgły uprawniony jest do:
1)
sporządzania i poświadczania tłumaczeń na język polski z języka
obcego, na ten język z języka polskiego oraz z języka obcego na
inny język obcy w zakresie ustanowienia, a także do sprawdzania
i poświadczania tłumaczeń z tego zakresu sporządzonych przez
inne osoby,
2)
sporządzania poświadczonych odpisów pism w języku, dla którego
został ustanowiony, a także do sprawdzania i poświadczania
odpisów pism z tego zakresu, sporządzonych przez inne osoby,
3)
dokonywania tłumaczeń ustnych,
4) używania przy
pełnieniu czynności tytułu
tłumacza przysięgłego
z oznaczeniem języka, dla którego został ustanowiony.
§ 22.
1. Przy
poświadczaniu tłumaczeń oraz poświadczaniu odpisów pism
sporządzonych w języku obcym tłumacz używa swojej pieczęci.
2. Pieczęć
zamawia w Mennicy Państwowej prezes na koszt tłumacza.
3. Tłumacz
występując ponownie o zamówienie pieczęci powinien uzasadnić
powody tego zamówienia i zwrócić dotychczasową pieczęć.
§ 23.
1. Tłumacz
prowadzi repertorium według ustalonego wzoru, w którym
odnotowuje czynności określone w § 21 pkt 1 i 2.
2.
Repertorium powinno być oprawione i składać się z ponumerowanych
kart, których liczbę poświadcza prezes. Numerację pozycji
repertorium prowadzi się odrębnie dla każdego roku
kalendarzowego.
§ 24.
1. Na
wszystkich poświadczonych tłumaczeniach oraz poświadczonych
odpisach pism sporządzonych w języku obcym, które wydaje
tłumacz, wymienia się pozycję, pod którą tłumaczenie lub odpis
pisma sporządzonego w języku obcym odnotowane są w repertorium,
oraz podaje się wysokość pobranego wynagrodzenia. Na
sporządzonych tłumaczeniach i odpisach pism należy stwierdzić,
czy sporządzono je z oryginału, czy też z tłumaczenia lub odpisu
oraz czy tłumaczenie lub odpis jest poświadczony i przez kogo.
2. Jeżeli
pismo, które zostało przetłumaczone lub którego odpis
sporządzono, zawiera cechy nasuwające wątpliwości co do
rzeczywistej jego treści, należy uczynić o tym wzmiankę na
tłumaczeniu lub odpisie pisma, które wydaje tłumacz.
§ 25.
1. Tłumacz
jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić prezesa o:
1) każdej
zmianie adresu swego biura w obrębie wyznaczonej mu siedziby,
2)
zamierzonej przerwie w wykonywaniu czynności przez okres dłuższy
niż 3 miesiące.
2. Przepis
§ 15 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
§ 26.
Tłumacz,
który został zwolniony, wydaje prezesowi pieczęć i repertorium.
W razie śmierci tłumacza obowiązek ten ciąży na osobach, w
których posiadaniu pieczęć i repertorium się znajduje.
§ 27.
Prezes lub
upoważniony przez niego pracownik sądowy przeprowadza co
najmniej raz w roku kontrolę działalności tłumacza. O
przeprowadzonej kontroli czyni się wzmiankę w repertorium.
§ 28.
Prezes lub
upoważniony przez niego pracownik sądowy mają prawo do:
1)
sprawdzania jakości tłumaczeń za pośrednictwem znawców danego
języka,
2) wglądu
do akt i ksiąg tłumacza,
3) żądania
wyjaśnień od tłumacza w sprawach pełnionej przez niego funkcji.
§ 29.
1.
Tłumaczem języka migowego może być osoba, która ukończyła 21 lat
życia oraz posiada świadectwo kwalifikowanego tłumacza II
stopnia lub tytuł eksperta tego języka, wydane przez Polski
Związek Głuchych.
2. Do
tłumaczy języka migowego nie stosuje się przepisów § 1 ust. 3, §
17 pkt 2, 3 i 5, § 18, § 20, § 21 pkt 1, 2 i 4 oraz § 22-28.
Rozdział 4
Przepisy przejściowe i końcowe
§ 30.
Biegli i
tłumacze ustanowieni na podstawie przepisów dotychczasowych
stają się biegłymi i tłumaczami w rozumieniu niniejszego
rozporządzenia, z tym, że biegli pełnią swe czynności do końca
okresu, na który zostali ustanowieni.
§ 31.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października
1959 r. o biegłych sądowych (Dz. U. Nr 57, poz. 345),
2)
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1968
r. w sprawie tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 35, poz. 244).
§ 32.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
-
-
Zapraszamy, czekamy na Ciebie
